 |
| Тарҷумаи ҳоли Аҳмад Маҳмуди Император |
Тарҷумаи ҳоли Аҳмад Маҳмуди Император
Аҳмад Маҳмуди Император — шоир, нависанда, қироатгари шеър ва тарроҳи графики афғон, 13-уми Ҳут соли 1363-и шамсӣ, ки ба 3-юми марти соли 1985-и милодӣ баробар аст, дар маҳаллаи Картаи Сеи шаҳри Кобул ба дунё омадааст. Решаҳои хонаводагии ӯ ба вилояти Бадахшон, ноҳияи Кишм ва деҳаи Кангурчӣ мерасанд.
Ӯ аз солҳои наврасӣ ба шеър ва адабиёти форсӣ дилбастагӣ пайдо намуда, дар қолабҳои гуногуни шеъри суннатӣ ва классикӣ эҷод кардааст. Аз ҷумла, дар жанрҳои ғазал, маснавӣ, қасида, рубоӣ, мухаммас ва дигар қолабҳои классикӣ осор офаридааст. Дар миёни ин қолабҳо мухаммасгӯӣ дар фаъолияти адабии ӯ ҷойгоҳи вижа дорад. Мухаммасҳои ӯ аз лиҳози мазмун, мусиқияти сухан ва баёни эҳсосотӣ ҷолибу таъсиргузоранд.
Аз нигоҳи адабӣ ва андешавӣ, Аҳмад Маҳмуди Император аз осори бузургоне чун Бедили Деҳлавӣ ва Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ таъсир пазируфтааст. Дар ҷаҳони шеъри ӯ мафҳумҳое чун ишқ, ирфон, инсонгароӣ, сулҳ, фарҳанг, табиат, дардҳои иҷтимоӣ ва ҷустуҷӯи ҳақиқат ҷойгоҳи густурда доранд.
Дар баробари адабиёт ва ҳунар, гиёҳдармонӣ ва донишҳои тибби суннатӣ низ аз соҳаҳои мавриди таваҷҷуҳ ва омӯзиши ӯ мебошанд. Ӯ дар бораи гиёҳҳои шифобахш ва роҳҳои суннатии истифодаи онҳо дониш ва таҷрибаи қобили таваҷҷуҳ андӯхтааст. Дар тӯли солҳои зиёд ин донишҳоро ҳам тавассути мутолиа ва омӯзиш ва ҳам аз роҳи таҷрибаи амалӣ пайгирӣ намудааст.
Ӯ дар бораи сарчашмаи ин таваҷҷуҳ чунин мегӯяд:
«Вақте ки нӯҳсола будам, ҳамроҳи хонавода аз Кобул ба вилояти Бадахшон, сарзамини аҷдодии худ, рафтам. Дар он давра дар бисёре аз минтақаҳо муассисаҳои тиббӣ ва беҳдоштӣ маҳдуд буданд ва дастрасии мардум ба доруҳои тибби муосир низ осон набуд. Мардум барои табобати бисёре аз мушкилоти саломатӣ аз гиёҳҳои шифобахш ва усулҳои суннатӣ истифода мекарданд. Ман аз ҳамон ҷо бо ин таҷрибаҳо ошно шуда, ба ин соҳа шавқи зиёд пайдо кардам. Баъдтар ҳам ба омӯзиши он пардохтам ва ҳам аз роҳи таҷрибаи амалӣ донишҳои бештаре андӯхтам.»
Ӯ дар солҳои баъдӣ низ ин шавқу таваҷҷуҳро идома додааст. Гоҳе бар асоси дониш ва таҷрибаҳои худ ба беморон ва ниёзмандон дар мавриди истифодаи гиёҳҳои шифобахш машварат медиҳад ва доруҳои суннатӣ ё гиёҳиро пешниҳод мекунад. Бо вуҷуди ин, ин бахши фаъолияти ӯ бештар бар донишҳои бумӣ, таҷрибаи шахсӣ ва мутолиаи тибби суннатӣ асос ёфтааст ва набояд онро бо тахассуси тибби муосир ё усулҳои табобатии аз нигоҳи илмӣ собитшуда яксон донист.
Яке аз хислатҳои барҷастаи шахсияти ӯ эҳтиром ва дилбастагии амиқу амалии ӯ ба падару модар аст. Ӯ ҳамеша бар хидмати самимӣ ва воқеӣ ба падару модар таъкид мекунад ва бар ин бовар аст, ки бахши бузурге аз он чи дар зиндагӣ ба даст овардааст, самараи хидмат ба падару модар ва дуои неки онҳост.
Ӯ мегӯяд:
«Ҳар чизе ки дорам ва ба даст овардаам, аз хидмат ба падару модар аст ва дуои неки онҳо маро ба ин ҷо расонидааст.»
Пас аз даргузашти падараш, Шер Аҳмад Ёвари Кангурчӣ, дар соли 1394-и шамсӣ, ӯ пайваста шабу рӯз дар хидмати модараш будааст. Ӯ ин хидматро танҳо як вазифаи хонаводагӣ намедонад, балки онро мояи ифтихор ва арзиши бузурги инсонӣ медонад.
Аҳмад Маҳмуди Император инсони бисёр эҳсосӣ, нозуктабъ ва меҳрубон аст. Дар баробари фаъолияти адабӣ ва ҳунарӣ, ба кумак ба камбизоатон ва ниёзмандон низ таваҷҷуҳи хос дорад. Вай бештар мекӯшад чунин кумакҳоро бесарусадо ва дур аз чашми дигарон анҷом диҳад ва аз ошкор сохтани корҳои неки худ худдорӣ мекунад.
Ӯ ҷавоне қавиирода, фарқкунанда ва дорои шахсияти хос аст. Дар муносибат бо зиндагӣ ва инсонҳо мекӯшад бо одамони табақаҳо ва гурӯҳҳои гуногуни ҷомеа бо диди боз, инсондӯстона ва бидуни таассуб муносибат намояд.
Ӯ дар яке аз байтҳои худ мегӯяд:
«Бо омма созу хос ҳаме кун ту зиндагӣ,
Дори ҷаҳон ба дидаи кӯтоҳназар макун.»
Яке дигар аз ҷанбаҳои муҳимми шахсияти ӯ дилбастагии амиқ ба Ватан ва сарзамини модарӣ мебошад. Бо он ки дар давраҳои гуногун барои ӯ имкони тарки Афғонистон ва интихоби зиндагӣ дар хориҷ аз кишвар фароҳам шудааст, ӯ то имрӯз муҳоҷиратро интихоб накардааст.
Ӯ дар ин бора мегӯяд:
«Бо он ки чандин бор шароит барои ман фароҳам шуд, то аз кишвар муҳоҷират кунам, аммо то ҳол тавони зиндагӣ дар ғарибиро дар худ надидаам. Аз ҳамин рӯ, бо тамоми мушкилоте, ки бо онҳо рӯ ба рӯ ҳастам, онҳоро пазируфтаам ва мекӯшам дар Ватан бимонам.»
Ин тасмим аз пайванди амиқи эҳсосии ӯ бо сарзамини модарӣ ва решаҳои фарҳангиву хонаводагиаш дарак медиҳад.
Сулҳи ҷаҳонӣ ва ҳамдигарпазирӣ низ аз меҳварҳои асосии андешаи ӯ ба шумор мераванд. Аҳмад Маҳмуди Император дар суханронӣ ва навиштаҳои худ бар сулҳ, эҳтироми мутақобил, таҳаммулпазирӣ, каромати инсонӣ ва пазируфтани фарқиятҳои миёни инсонҳо таъкид мекунад. Ӯ бар ин бовар аст, ки ихтилофоти фикрӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоӣ набояд ба душманӣ ва хушунат миёни инсонҳо табдил шаванд.
Ӯ дар баробари шоирӣ, дар соҳаи тарроҳии графикӣ ва қироати шеър низ фаъолият мекунад ва осори адабӣ ва ҳунарии худро бо хонандагон ва дӯстдорони адабиёти форсизабон ба ҳам мерасонад.
Дар миёни бархе аз дӯстдорони шеър ва адабиёт ӯ бо унвонҳое чун «Шоири дилҳо» ва «Лаъли Бадахшон» низ шинохта мешавад.
Ҷаҳони шеъри Аҳмад Маҳмуди Император омезае аз ишқ, ирфон, эҳсос, инсонгароӣ, дардҳои иҷтимоӣ, сулҳ ва ҷустуҷӯи ҳақиқат аст. Ӯ шеърро танҳо василаи баёни эҳсосоти шахсӣ намедонад, балки онро забоне барои баёни андеша, бозтоби дардҳои ҷомеа, пайванди инсонҳо ва ҳифзи арзишҳои инсонӣ медонад.
Фаъолиятҳои адабӣ, ҳунарӣ, фарҳангӣ ва омӯзишии ӯ ҳамчунон идома доранд. Ӯ мекӯшад тавассути шеър, ҳунар, донишҳои бумӣ ва фаъолияти иҷтимоии худ дар роҳи ҳифзи ишқ, инсондӯстӣ, фарҳанг, сулҳ, ҳамдигарпазирӣ ва пайванди инсон бо Ватан саҳме дошта бошад.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر